Relacja z Cypru

Idź do wersji strony w języku angielskim

O MIASTACH PODZIELONYCH… W PODZIELONEJ NIKOZJI
RELACJA Z XXVI KONFERENCJI, 2–6 lipiec 2019 r., Nikozja, Cypr

XXVI International Seminar on Urban Form “Cities as Assemblages” odbyła się w dniach 2–6 lipiec 2019 roku w Nikozji, stolicy Cypru. Głównym organizatorem konferencji był International Seminar on Urban Form (ISUF).Organizacja założona w 1994 roku skupia naukowców i praktyków (architektów, geografów, historyków, planistów przestrzennych, socjologów) zajmujących się problematyką morfologii miasta.

Przed wejściem do Filoxenia Conference Centre
Przed wejściem do Filoxenia Conference Centre. Od lewej: Monika E. Adamska (Politechnika Opolska); Robert Szmytkie (Uniwersytet Wrocławski); Tomasz Figlus (Uniwersytet Łódzki); Łukasz Musiaka (Uniwersytet Łódzki)

Obecnym Prezydentem ISUF jest profesor Wendy McClure (University of Idaho, USA). Przewodniczącą polskiej sekcji ISUF jest profesor Anna Agata Kantarek (Politechnika Krakowska).

Tegoroczna konferencja to już 26. edycja tego międzynarodowego wydarzenia, które organizowane jest co roku w innym mieście. Poprzednie edycje konferencji odbyły się m.in. w Krasnojarsku, Walencji, Nanjing, Rzymie, Porto, Brisbane, Delft i Montrealu. W przyszłym roku uczestników 27. edycji konferencji zaprasza Salt Lake City, w kolejnym Glasgow. W 2022 roku gospodarzami International Seminar on Urban Form będą polskie miasta: Kraków i Łódź.

W konferencji w Nikozji wzięło udział ok. 250 uczestników z całego świata, którzy prezentowali wyniki swoich badań podczas kilkudziesięciu równoległych sesji naukowych. Głównymi mówcami konferencji (keynote speakers) byli: Wendy McClure (University of Idaho), Anne Vernez Moudon (University of Washington), Alan Penn (University College London) oraz Giuseppe Strappa (Sapienza University of Rome).

Polskę na konferencji w Nikozji reprezentowała siedmioosobowa grupa naukowców - geografów i architektów: z Uniwersytetu Łódzkiego - dr Tomasz Figlus i dr Łukasz Musiaka, z Politechniki Łódzkiej - dr hab. inż. arch. Małgorzata Hanzl, z Politechniki Opolskiej - dr hab. inż. arch. Monika Adamska, z Uniwersytetu Wrocławskiego dr hab. Robert Szmytkie oraz z Politechniki Krakowskiej - dr hab. inż. arch. Maciej Motak, prof. PK i dr hab. inż. arch. Anna Agata Kantarek, prof. PK.

Przewodnicząca polskiej sekcji ISUF profesor Anna Agata Kantarek przedstawiła na sesji poświęconej prezentacji krajowych sekcji ISUF problematykę naukową realizowaną przez polskich naukowców uczestniczących w ISUF 2019 i reprezentujących następujące uczelnie: Politechnikę Krakowską, Politechnikę Łódzką, Politechnikę Opolską, Uniwersytet Łódzki i Uniwersytet Wrocławski. Obrady i sesje odbywały się w nowoczesnym kompleksie Filoxenia Conference Centre w nowej części miasta, jak również w historycznym obiekcie Chateau Status w staromiejskiej części Nikozji.

W ramach tegorocznego motta konferencji “Cities as Assemblages” realizowanych było 8 ogólnych tematów badawczych dotyczących teorii, praktyki i metodologii w obszarze morfologii miasta, jak również tematy szczegółowe (miasta podzielone; miasta portowe basenu morza Śródziemnego w globalnym kontekście). Propozycje tematów artykułów wraz z abstraktem oraz krótkim CV należało zgłaszać do połowy stycznia 2019 roku.

Współautorska propozycja dr inż. arch. Moniki Ewy Adamskiej (Politechnika Opolska) oraz dr inż. arch. Marcina Spyry (Politechnika Opolska, Martin Luther University Halle-Wittenberg) pt. “Divided cities or twin cities? Cieszyn/Český Těšín and Zgorzelec/Görlitz. Comparative study from Polish-Czech and Polish-German borderlands” zgłoszona w ramach tematu “Urban conflict and divided cities” została przyjęta i wybrana do zaprezentowania podczas obrad ISUF 2019 w Nikozji. Autorzy przedstawili pary miast z polsko-czeskiego (Cieszyn i Czeski Cieszyn) oraz polsko-niemieckiego pogranicza (Zgorzelec i Görlitz) nie tylko w aspekcie morfologicznym, ale również w zakresie polityki przestrzennej oraz współpracy transgranicznej. Prezentacja wygłoszona przez dr Adamską spotkała się z dużym zainteresowaniem, licznymi pytaniami i dyskusją kontynuowaną również poza sesją. Złożona i multidyscyplinarna problematyka miast, które dzieli państwowa granica znajduje odzwierciedlenie w licznych artykułach naukowych podejmujących to zagadnienie z różnych perspektyw, m.in.: ekonomicznej, przestrzennej i socjologicznej.

Filoxenia Conference Centre w Nikozji – miejsce organizacji konferencji
Filoxenia Conference Centre w Nikozji – miejsce organizacji konferencji

Dr hab. inż. arch. Anna Agata Kantarek, prof. PK zaprezentowała dwa referaty. Pierwszy z nich przedstawiony w sesji poświęconej lokalnym sieciom morfologii urbanistycznej (Network Presentations) zatytułowany był Polish Urban Morphology Network. Zawierał on omówienie tak badań z zakresu Polskiej tradycji morfologii urbanistycznej jak i przedstawiał osiągnięcia współczesnych badaczy. Drugi referat prezentowano w ramach sesji Methods. Stanowił on raport z realizacji grantu ISUF Small Scale Projects: Research & Practice, 2017-2019. Grant ten zatytułowany “Plot by plot urbanism”. Mapping post-socialist changes in urban tissues. Case of Krakow and Belgrade. A Comparative Study realizowany jest przez międzynarodowy zespół w składzie: z Politechniki Krakowskiej dr hab. inż. arch. Anna Agata Kantarek, prof. PK, dr inż. arch. Krzysztof Kwiatkowski, dr inż. arch. Wojciech Korbel, z Uniwerstetu Belgradzkiego prof. dr inż. arch. Vladan Djokic, dr inż. arch. Ana Nikovic oraz mgr inż. arch. Aleksandra Djordjevic, a także w roli eksperta prof. Ivor Samuels z Uniwersytetu w Birmingham. Grant jest poświęcony analizie porównawczej tkani urbanistycznej Krakowa i Belgradu w okresie po transformacjach politycznych po roku 1989. Transformacje te skutkowały zmianą systemu własności, sposobami realizacji inwestycji a także reformą systemów planowania. Zanotowano tak podobieństwa jak i różnice w przebudowie postsocjalistycznych przekształceń. Główną cechą współczesnego rozwoju badanych struktur miejskich jest promowanie decyzji oddolnych w zakresie inwestowania kosztem ustaleń syntetycznych, całościowych i perspektywicznych.

Kolejny zespół autorski: dr Tomasz Figlus (Uniwersytet Łódzki), dr Łukasz Musiaka (Uniwersytet Łódzki) i dr hab. Robert Szmytkie (Uniwersytet Wrocławski) również przygotował ciekawe wystąpienia. W postaci posteru naukowego pt.: „Methodical approaches in Polish research on urban morphology based on Conzenian tradition” zaprezentowane zostały główne kierunki badań morfologicznych w Polsce w okresie powojennym, nawiązujące do koncepcji MRG Conzena. Wyróżnione kierunki to adaptacje teorii cyklu rozwoju działki miejskiej, badania metrologiczne rozplanowania miast, wykorzystanie metody grafów i quasidendrytów, badania z zakresu urban sprawl i zmian w użytkowaniu ziemi, a także podejście morfogenetyczne przemian osadnictwa i zastosowanie koncepcji urban fringe belt. Zdaniem autorów w ostatnich latach można obserwować powolny wzrost zainteresowania studiami z zakresu morfologii osadnictwa w polskich badaniach.

Widok Nikozji z 11. piętra Shacolas Tower
Widok Nikozji z 11. piętra Shacolas Tower
Ulica Ledra – główny ciąg pieszy w centrum Nikozji
Ulica Ledra – główny ciąg pieszy w centrum Nikozji

Ten sam zespół badaczy zaprezentował także wystąpienie zatytułowane „Theoretical concept of morphological changes of Polish city centres after World War II”, gdzie przedstawił główne determinanty, periodyzację i kierunki przemian przestrzennych siedmiu największych polskich miast (Warszawa, Kraków, Łódź, Wrocław, Poznań, Gdańsk, Szczecin), od zakończenia II wojny światowej do czasów obecnych. Punktem wyjścia zaprezentowanych wyników badań było podzielenie miast na trzy główne grupy ze względu na skalę zniszczeń okresu wojny oraz zakres przemian morfologicznych. Jako podsumowanie zaproponowane zostały modele przmian przestrzenych centrów badanych miast.

Swoje wystąpienie na konferencji zaprezentowała także dr hab. Małgorzata Hanzl z Politechniki Łódzkiej („Searching for the Balance between Public Realm and Built Density – a Resilient Planning Paradigm” w ramach zespołu: M. Hanzl, L.M. Bezerra oraz samodzielnie z tematem „Public Space as an Artefact of Culture Permanence and meaning. Case study of two sites in Lodz, Poland”). Z kolei dr hab. Maciej Motak (Politechnika Krakowska) zaprezentował temat zatytułowany: „The origin, further transformations, and present-day importance of Krakow’s fringe belts resulting from the liquidation of the Fortress Krakow”.

Oprócz programu sesji naukowych organizatorzy konferencji zaproponowali jej uczestnikom możliwość udziału w spacerze studialnym po historycznej Nikozji. Stare miasto ma formę wieloramiennej gwiazdy z bastionami, którą w XVI w. nadali stolicy wyspy rządzący wówczas Wenecjanie. Od kilku dekad Nikozja pozostaje jedyną na świecie podzieloną stolicą z częścią północną (turecką) i częścią południową (grecką) oddzielonymi od siebie tzw. „zieloną linią”. Konferencję ISUF 2019 podsumowano podczas uroczystej kolacji, która odbyła się w Chateau Status w historycznej części Nikozji.

Dr inż. arch. Monika Ewa Adamska
Wydział Budownictwa i Architektury
Politechnika Opolska

Dr Łukasz Musiaka
Wydział Nauk Geograficznych
Uniwersytet Łódzki

Dr hab. inż. arch. Anna Agata Kantarek, prof. PK
Wydział Architektury
Politechnika Krakowska