Działalność naukowa i organizacyjna

Zespół jest organizatorem lub współorganizatorem, krajowych konferencji z geografii historycznej (odbywanych od 1994 nieregularnie co kilka lat – 2007, 2009, 2015). Zespół partycypuje także w wydawaniu angielskojęzycznego periodyku naukowego (dwurocznika) „Region and Regionalism” (wspólnie z Instytutem Śląskim w Opolu) oraz od 2013 rocznika “Studia z Geografii Politycznej i Historycznej” pod redakcją prof. nadzw. dr hab. Andrzeja Rykały.

Główne kierunki badań realizowanych w ZGHiDK: rozwój urbanistyczny, morfologia i morfogeneza miast w Polsce, rozwój wiejskiej sieci osadniczej oraz morfogeneza wsi polskich, przemiany osadnicze Łodzi i regionu łódzkiego, dziedzictwo kulturowe osadnictwa miejskiego i wiejskiego regionu łódzkiego, miejsce zabytków techniki, fortyfikacji, materialnej kultury ludowej oraz architektury przemysłowej w krajobrazie Polski Środkowej, wspólne dziedzictwo europejskie oraz polski wkład do tego dziedzictwa.

Pracownicy Zespołu Geografii Historycznej i Dziedzictwa Kulturowego realizują statutowe zadania badawcze odnoszące się do struktur morfologicznych i zmian w zagospodarowaniu przestrzennym jednostek osadniczych oraz ich dziedzictwa kulturowego. Tematyka prowadzonych studiów geograficzno-historycznych koncentruje się na zagadnieniach:

  • Podstawowe problemy badawcze geografii historycznej:
    • Zmiany krajobrazu naturalnego i kulturowego ziem polskich w czasach historycznych (badania rekonstrukcyjne ze szczególnym uwzględnieniem ziem Polski Środkowej);
    • Krajobraz społeczno-polityczny i historyczno-polityczny (wpływ wydarzeń politycznych i zmian granic na antropogeniczne przekształcanie środowiska);
    • Działalność osadnicza jako czynnik kształtujący środowisko przyrodnicze;
    • Teoretyczne i metodologiczne podstawy geografii historycznej.
  • Morfologia historyczna miast i wsi:
    • Rozwój urbanistyczny i współczesna struktura morfogenetyczna miast Polski Środkowej oraz innych regionów geograficzno-historycznych Polski;
    • Rozwój przestrzenny i fizjonomia małych miast województwa łódzkiego;
    • Zmiany w przestrzeni miast w okresie transformacji systemowej;
    • Badania punktów osadniczo-morfologicznych (klasztory, młyny, osady samotnicze, zamki, założenia obronne i pałacowe, dwory i kompleksy folwarczne itp.);
    • Rozwój wiejskiej sieci osadniczej i zróżnicowanie morfogenetyczne wsi w województwie łódzkim.
  • Problematyka morfologiczna Łodzi:
    • Geneza i kierunki rozwoju układu przestrzennego Łodzi;
    • Powojenne dzielnice morfologiczne Łodz;i
    • Morfologiczne monografie ulic łódzkich.
  • Problematyka dziedzictwa kulturowego:
    • Dziedzictwo kulturowe osadnictwa miejskiego i wiejskiego regionu łódzkiego;
    • Badania zabytków techniki, fortyfikacji, materialnej kultury ludowej oraz architektury przemysłowej w krajobrazie Polski Środkowej;
    • Wspólne dziedzictwo europejskie oraz polski wkład do tego dziedzictwa
    • Polska oraz Europa Środkowo-Wschodnia jako miejsce styku różnych kultur
    • Wpływ wielonarodowego dziedzictwa kulturowego Łodzi na współczesne oblicze miasta